Thursday, April 25, 2013

TƯ CÁCH MỘT NGƯỜI HỌC LUẬT


TƯ CÁCH MỘT NGƯỜI HỌC LUẬT



THÙY LINH: Trên FB mới xuất hiện Hội những người bảo vệ hình ảnh của sinh viên trường Luật, để phê phán 3 bạn trẻ đã đứng ra làm đơn kêu gọi công lý cho anh Đoàn Văn Vươn. Gần đây ba bạn trẻ này lại tiếp tục đề nghị tranh luận công khai với đoàn trường Luật TP HCM vì đã viết bài công kích họ với những luận điểm thiếu thuyết phục. Trong bài viết này, một bạn trẻ khác, sinh viên Nguyễn Thị Ánh Hiền đã đưa ra lập luận của mình để tranh luận với các bạn trẻ muốn "giữ gìn hỉnh ảnh của sinh viên trường luật" trên FB. Rất vui khi ngày càng nhiều các bạn trẻ tham gia viết bài tranh luận công khai về những vấn đề nóng bỏng của đất nước, không né tránh và với sự hiểu biết đáng nể phục. Sau đây là bài viết của Ánh Hiền... 

Mới đây, để phản hồi cho bài viết “Thực hư về những người khởi xướng: Công lý cho Đoàn Văn Vươn” của tác giả Trung Nhân [1], nhóm sinh viên gồm Nguyễn Trang Nhung, Phạm Lê Vương Các và Bùi Quang Viễn đã gửi thư liên tiếp thư đề nghị xin lỗi và thư đề nghị tranh luận về tính chất pháp liên quan đến Tuyên ngôn Công lý cho Đoàn Văn Vươn cũng như bài viết của tác giả Trung Nhân về Tuyên ngôn này [2]. 
Hiện tại, chưa thấy sự phản hồi “chính thức” từ phía Đoàn trường cũng như tác giả Trung Nhân nhưng dạo quanh một vòng facebook có những ý kiến mang tính “cá nhân” được “like” sôi nổi về vấn đề này của tác giả Lê Nhật Bảo [3] hay Nano Long Phạm, thậm chí có một Hội được lập ra là Hội những người bảo vệ hình ảnh của sinh viên Luật. Nên, để tháo gỡ những vướng mắt, tìm kiếm sự hợp lý về mặt lập luận hai bên, bài viết này tập trung phản biện về luận điểm của tác giả Lê Nhật Bảo đưa ra (tác giả Nano Long Phạm đã xóa note ngay sau đó nên không có dữ liệu để phân tích) và đưa ra một số quan điểm cá nhân từ hành động khởi xướng Công lý cho Đoàn Văn Vươn của ba sinh viên trên với câu hỏi – là một người học luật chúng ta đứng trên tư cách gì nên bảo vệ hình ảnh của mình?

Thứ nhất về luận điểm “điểm số học tập không phải là bí mật đời tư” theo điều 38 BLDS với lý do việc công khai, minh bạch là một nguyên tắc minh bạch trong giáo dục, xét về các quy luật tư duy, tác giả đã vi phạm quy luật đồng nhất, tức khi suy nghĩ về một đối tượng nào đó thì tư tưởng luôn luôn xác định trong phạm vi tư tưởng của đối tượng ấy. Có thể thấy, nguyên tắc minh bạch trong giáo dục là một vấn đề có nội hàm hoàn toàn khác với nội dung quyền bí mật đời tư đang nói đến. Lấy cái mục đích để biện minh cho cái hành vi là kiểu ngụy biện. Đúng về mặt lập luận, tác giả Lê Nhật Bảo phải lập luận là: nếu chiếu theo điều 38 BLDS thì cần xem xét các yếu tố: thông tin về điểm số có phải là bí mật đời tư, tại sao không phải là bí mật đời tư và trường hợp hay chủ thể nào có quyền tiến hành thu thập, công bố thông tin về bí mật đời tư đó?

“Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền”. (Điều 38 Bộ luật Dân sự năm 2005)
Quyền đời tư là một trong những quyền cơ bản và quan trọng nhất của con người được thể hiện ở Hiến pháp (điều 71), Bộ luật dân sự (điều 38),Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền 1948 (điều 12) hay cao hơn là thể hiện qua Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác tại điều 125 BLHS. Hiện nay, chưa có một văn bản pháp luật định nghĩa chính thức thông tin như thế nào là bí mật đời tư được pháp luật bảo vệ. Có thể đối với cá nhân này là bí mật đời tư, đối với người khác là không. Do đó, vì là một trong những quyền thuộc quyền nhân thân (quyền liên quan đến con người), về mặt cơ bản khi xem xét tiêu chí xác định thế nào bí mật đời tư, cần đặt nó vào yếu tố “cá nhân” để xem xét và hậu quả của việc làm lộ bí mật đời tư với mức độ tổn hại đến danh dự, nhân phẩm để xem xét. Không thể lấy cái mục đích “nguyên tắc minh bạch của giáo dục” mang tính tổ chức để biện giải. Vì như đã phân tích, trước hết đó là cái quyền nhân thân – quyền thuộc về cá nhân.
Và giả sử, nếu như không phải bí mật đời tư, ai ai cũng có quyền thu thập công bố thì việc trường đại học luật HCM cung cấp cho mỗi sinh viên cái mật mã (password) có ý nghĩa gì, trừ phi ban đầu trường đại học luật HCM đã nhận định nó như  một thông tin bí mật cá nhân? Giả sử nếu không phải thông tin bí mật cá nhân thì việc cung cấp tài khoản với mật mã bảo vệ như thế phải chăng trường đại học luật HCM đang vi phạm nguyên tắc minh bạch của Bộ giáo dục?

Thứ hai, về luận điểm: "tuy nhiên, đúng như tinh thần mà bài viết trên web đoàn trường đã mô tả về 3 sinh viên này, kiến thức pháp luật của họ còn quá kém, nhận thức pháp luật còn rất thấp", ở luận điểm này, tác giả bài viết mắc phải một lỗi rất nghiêm trọng trong ngụy biện là công kích cá nhân. Nếu là một người tư duy tốt, là một sinh viên học luật, anh phải chỉ ra “kiến thức pháp luật của họ còn quá kém, nhận thức pháp luật còn rất thấp” ở điểm nào. Tức không nhận định mơ hồ, dùng giọng điệu trù dập mà hãy dùng lý lẽ trước khi phản biện và PHẢI CHỨNG MINH NÓ. Vì chỉ có những kẻ thiếu tự tin, hợm hĩnh mới “khoe khoang” mình đạt bao nhiêu điểm ở trường trước khi tranh luận. Và vì truớc hết, đó là cách hành xử văn minh đúng tinh thần một người "học luật", hai là thể hiện tính trách nhiệm trong việc đánh giá của mình, đặc biệt đối với nhận định đánh giá liên quan đến năng lực, danh dự, nhân phẩm người khác.
Và một điểm quan trọng cần phải nêu rõ không phải cứ bằng luật, điểm số cáo mới biết tư duy về luật. Vì luật pháp là cái phản ánh cuộc sống đi từ cuộc sống mà ra, các nguyên tắc và vấn đề đề cập trong luật không khác biệt so với những điều chúng ta trải nghiệm về khía cạnh khác của cuộc sống. Có người có thể không qua trường lớp luật nào cũng có thể nhìn nhận luật pháp rất thấu đáo nếu có kiến thức cũng như trải nghiệm sống. Hơn nữa, chưa có bằng chứng hay nghiên cứu khoa học nào chứng minh được là NGƯỜI CÓ ĐIỂM SỐ CAO CÓ TƯ DUY TỐT HƠN NGƯỜI ĐIỂM SỐ KHÔNG CAO. Hay chưa có nghiên cứu hay đánh giá cụ thể nào: việc đánh giá học lực qua điểm số của trường đại học Luật HCM thể hiện đúng và đầy đủ năng lực của sinh viên.

Thứ ba, về luận điểm "Xét dưới góc độ này thì nội dung bài viết trên web đoàn thanh niên luật không hề có ý xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm của 3 sinh viên này, tác giả của bài viết đó chỉ nêu lên quan điểm cá nhân để đánh giá mối tương quan giữa điểm số học tập và khả năng nhận thức pháp luật của họ", nếu đơn thuần như ý tác giả viết "để đánh gia mối tương quan giữa điểm số học học tập và khả năng nhận thức...", vậy kết luận sau đó thiếu nhận thức pháp luật hạn chế có thể giải thích như thế nào? Nếu lập luận đã là quan điểm cá nhân thì sao bài viết được chọn đăng công khai trên website Đoàn trường, không đăng trên những phương tiện cá nhân khác như blog hay facebook. Đoàn trường là một tổ chức tập thể định hướng tư tưởng Đoàn viên sinh viên, từ bao giờ đã trở thành sân chơi của cá nhân riêng lẽ để thể hiện quan điểm cá nhân của mình? Phải chăng tác giả bài viết đang "nhân danh" đoàn trường núp dưới lý do ngụy biện "cá nhận" để công kích cá nhân khác?!

Thứ tư, với luận điểm "Họ đã lấy tư cách sinh viên luật để làm nên chuyện đi ngược lại các chuẩn mực lẽ phải thông thường, cố ý mượn mác sinh viên luật để tăng sức nặng trong lời nói của mình... làm xấu đi hình ảnh của bao thế hệ sinh viên luật nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, có lập trường tư tưởng vững vàng, đứng đầu trong tầng lớp bảo vệ hình ảnh của dân tộc nói chung...", trước hết xin bài đến khái niệm pháp lý “tư cách” hay còn gọi là địa vị pháp lý. Mỗi một người, tùy theo mối quan hệ pháp luật đi kèm, có rất nhiều tư cách. Tư cách hay địa vị pháp lý là nền tảng để xác định quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi người. Trong BLDS Việt Nam, khái niệm này được quy định tại điều 15 bằng một khái niệm khác là "năng lực dân sự" :
Điều 15: Nội dung năng lực pháp luật dân sự của cá nhân: Cá nhân có các quyền, nghĩa vụ dân sự sau đây:1. Quyền nhân thân không gắn với tài sản và quyền nhân thân gắn với tài sản;..".
Như đã phân tích ở trên, việc ký tên Sinh viên đại học luật HCM dưới bản tuyên ngôn trước hết đó là một quyền nhân thân, nó thể hiện anh là ai, anh học cái gì, thông tin mà người đọc vào có thể nhận biết anh như thế nào. Đó còn là một cái quyền "thủ đắc" trong mối quan hệ giữa nhà trường và cá nhân có được thông qua giao dịch đóng học phí. Nếu đã là quyền nhân thân, quyền thủ đắc thì sao bảo là "cố ý" hay “mượn mác”? "Làm xấu đi hình ảnh của bao thế hệ sinh viên luật nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, có lập trường tư tưởng vững vàng, đứng đầu trong tầng lớp bảo vệ hình ảnh của dân tộc nói chung...", làm xấu đi hình ảnh ở điểm nào? Vi phạm quy định hay pháp luật chỗ nào? Không đưa ra lý lẽ hay luận cứ để chứng minh mà cứ thể đưa ra lời “buộc tội” người khác là kiểu hành xử vô trách nhiệm. Có một câu nói rất hay của Edmund Burke rằng “Law sharpens the mind by narrowing it" (luật pháp mài giũa tư duy của bạn bằng cách làm hẹp nó), tức học luật là học cái tinh thần luật pháp, học cách trau dồi lý lẽ lập luận để thuyết phục chứng minh, tránh kiểu tư duy nửa vời, bỏ qua những cái râu ria không cần thiết và đặc biệt lên gân chung chung các kiểu như "đầu trong tầng lớp bảo vệ hình ảnh của dân tộc nói chung".

Và cuối cùng, khi nhìn thấy Hội những người bảo vệ hình ảnh của sinh viên Luật trên Facebook, là một người học luật tôi khá là ngạc nhiên với cái tên gọi “bảo vệ hình ảnh của sinh viên Luật”. Nói đến sinh viên luật là nói đến tinh thần phản biện, cái tinh thần sẵn sàng “lý sự” bằng vũ khí duy nhất là lập luận, lý lẽ và tinh thần học hỏi. Cái tư cách, lập trường của một sinh viên luật không mang sắc hình ảnh thị giác hay màu áo xanh tình nguyện đi về các nơi vùng sâu vùng xa. Cái lập trường của một sinh viên luật không mang sắc màu xanh Đoàn thể hay bất cứ tổ chức nào để định hướng tư tưởng và tư duy. Cái lập trường của một sinh viên học luật là cái tư cách đứng trên tinh thần luật pháp để tư duy, xem xét, suy tư và tranh đấu cho nó. Nên, đừng dùng chiếc áo “thiện nguyện” làm chiếc phao để cứu cánh. Mà hãy lấy tinh thần luật pháp, khả năng tư duy để xây dựng hình ảnh cho chính mình.

Nói đến đây, tôi muốn hỏi các bạn rằng, các bạn – những sinh viên học luật có muốn hay sẵn sàng tranh luận với tôi hay ba bạn sinh viên này hay chưa?!
Sài Gòn, 24/4/2013
Nguyễn Thị Ánh Hiền
Sinh viên luật, đại học luật HCM

[1] Thực hư về những người khởi xướng: Công lý cho Đoàn Văn Vươn:
[3]Quan điểm tác giả Lê Nhật Bảo:

8 comments:

  1. TRANH LUẬN VỚI TƯ DUY LOGIC, VỚI CHỨNG CỨ, LẬP LUẬN CHẶT CHẼ!
    Hope that more and more law students will join in argument at this interesting & useful forum!

    ReplyDelete
  2. Quan điểm rõ ràng, lập luận chặt chẽ. RẤT HAY.

    ReplyDelete
  3. Bạn Ánh Hiền viết hay và chặt chẽ quá!

    ReplyDelete


  4. Các Chiến hữu Dân chủ thật sự của tôi giờ này bạn nơi đâu ? ? ?
    *******************************************


    Mong đêm đen dài Việt Nam thu ngắn lại
    Dân chủ cuối cùng chiến thắng Độc tài
    Từ Chuyên chính phong kiến đến Toàn trị cộng sản
    Khủng hoảng triền miên
    Hơn suốt 4000 Năm Việt Sử

    Hỡi Chiến hữu Dân chủ thật sự giờ này bạn nơi đâu ? ? ?
    Đang bên chiến hào trên Xa lộ Thông tin Toàn cầu ?
    Mài nhọn bút sắt tranh luận
    Tìm đáp án cho Vấn nạn Đất Nước hôm nay
    Cho Bình minh Rạng đông sớm mọc khắp Quê Hương này
    Kẻ thù chúng ta không còn là cộng nô cầu danh hại Dân bán Nước
    Chúng đã bị Quá khứ lịch sử kết án

    Kẻ thù chúng ta hôm nay chính trong chúng ta
    Do dự tính toán cho mình làm hại Tiền đồ chung
    Thành chướng ngại vật trên Đại lộ Dân chủ
    Tự thành nội thù nối dáo cho kẻ thù



    Đêm đen dài Việt Nam đang thu ngắn lại
    Dân chủ cuối cùng chiến thắng Độc tài
    Từ Chuyên chính phong kiến đến Toàn trị cộng sản
    Khủng hoảng triền miên
    Hơn suốt 4000 Năm Việt Sử

    Hỡi Chiến hữu Dân chủ thật sự giờ này bạn nơi đâu ? ? ?
    Xin hỏi thăm nhau Giấc Mơ Việt Nam đang khởi sắc mầu .. ..


    TRIỆU LƯƠNG DÂN

    ReplyDelete
  5. Đoàn trường đã cứng họng với 3 SV ra tuyên bố nay gặp̀ thêm tay này nữa có nước bỏ đoàn (của) chạy lấy người.

    ReplyDelete
  6. Hoan hô Ánh Hiền!
    Tôi nghĩ rằng bạn là người làm cho tương lai đất nước tươi sáng (cùng 3 bạn sinh viên Luật và các bạn cùng chí hướng)!
    Bạn là hình ảnh của sự Công bằng và Dân chủ!
    Tôi thán phục bạn!
    Bạn sẽ là nữ luật sư nổi tiếng!
    đất nước cần những người như bạn!

    ReplyDelete
  7. toi hoan toan dong y voi ban HOANG NGUYEN

    ReplyDelete