CHÂN DUNG LẪM LIỆT VỀ
NGƯỜI CHÍ SỸ ĐÔNG DU
QUA “XUẤT DƯƠNG LƯU
BIỆT”
Đào Tiến Thi
 |
| Phan Bội Châu |
Phong
trào Đông du (1905 – 1908) là một phong trào cứu nước lớn mang màu sắc duy tân,
một phong trào vô tiền khoáng hậu, không những đối với Việt Nam mà còn cả với
phong trào giải phóng dân tộc trong khu vực. Vì ta biết rằng cùng thời gian ấy,
bộ phận trí thức tiên phong ở các nước trong khu vực này, kể cả Ấn Độ là một nước
lớn, kể cả Thái Lan là nước đã tự mình biết duy tân trước đó, còn giữ được độc
lập, thì đều ít nhiều tìm sang Nhật Bản học tập, coi Nhật Bản như một gương
sáng ở Á châu, nhưng không một nước nào có một phong trào rầm rộ như Việt Nam
(lúc đông nhất tới 200 học sinh). Đó là sức trỗi dậy phi thường của dân tộc ta,
trong đó phải kể đến vai trò của Phan Bội Châu, nhà cách mạng vĩ đại, nhà văn
hoá lỗi lạc, nhà thơ kiệt xuất.
